شبستان سبزواری در مسجد گوهرشاد

 

یکی از شبستان های مسجد جامع گوهرشاد به نام " شبستان سبزواری " است که مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری نزدیک به چهل سال در این شبستان ، به تدریس و تربیت شاگردان و اقامه جماعت پرداخته است .

مسجد گوهرشاد مشهد پس از ششصد سال

مسجد جامع گوهرشاد مشهد، یکی از مسجدهای مشهور ایران و جهان اسلام و یادگاری ارزشمند و ماندگار از هنر و معماری تیموریان است. عملیات احداث این بنا به همت گوهرشاد آغا، دختر امیر غیاث الدین ترخان، همسر شاهرخ بن تیمور گورکانی و در دوران استانداری پسرش بایسنقر میرزا، به سال 818 ق / 794ش در ضلع جنوبی حرم رضوی آغاز شد و در سال 821ق / 797ش به اتمام رسید(1).

ساخت بنای مسجد جامع گوهرشاد توسط معمار معروف عصر تیموریان، قوام الدین بن زین الدین شیرازی(2) و با استفاده از آجر و گچ و به شیوه معماری اسلامی در شرق صورت گرفت. بانو گوهرشاد یکی از زنان نامدار عصر تیموری است که مورد احترام امیر گورکانی بوده، در امور مملکتی مورد مشورت قرار می گرفت(3). نام او در دو محل از بنای مسجد، یکی در بالای درِ ورودی ایوان دارالسیاده و دیگری در کتیبه ایوان مقصوره با خط زیبای شاهزاده بایسنقر میرزا با کاشی معرق به عنوان بانی مسجد نگاشته شده و به یادگار مانده است(4).

مسجد گوهرشاد مشهد، وسیع ترین مسجد موجود در مجموعه بناهای آستان قدس رضوی است و صحن آن با 2850 متر مربع مساحت از نظر قدمت، کهن ترین صحن می باشد که . . . .

ادامه نوشته

وضع فعلي مسجد گوهرشاد و ابنيه آن در حال حاضر

- مسجد داراي چهار ايوان و هفت شبستان بزرگ و كوچك به شرح زير مي باشد:

در قسمت جنوب ايوان بزرگ با عظمتي است به نام ايوان مقصوره كه در انتهاي آن محراب مجلل مسجد بنا گرديده و در پهلوي آن منبر بزرگ با ابهت منبت كاري كه از شاهكارهاي صنعتي به شمار مي رود نهاده شده اطراف جلوي ايوان كتيبه اي است به خط بايسنقر و خط ثلث كه آيه انما يعمر مساجد الله نوشته و در آخر به اين شرح رقم نموده است كتبه راجيا الي الله

[ صفحه 404]

بايسنقر بن شاهرخ بن تيمور گوركاني في سنه 821 هجري) در زير اين طاق طاق ديگري است كه در كتيبه دور آن آيه مباركه نور نوشته شده در كتيبه كاشي كاري دور محراب آية الكرسي ثبت گرديده است متصل به ضلع غربي اين ايوان راهرو و درب ورودي از طريق فلكه جنوبي به مسجد مي باشد و در سمت غرب اين راهرو يكي از شبستان هاي بزرگ مسجد كه به نام شبستان مرحوم نهاوندي مي باشد قرار گرفته است متصل به ضلع شرقي ايوان مزبور شبستان بزرگ

[ صفحه 405]

ديگري است معروف به شبستان مرحوم شيخ در قسمت غرب ايواني است كه در كتيبه بالاي آن قسمتي از سوره مباركه سبح اسم ربك الاعلي درج و بقيه سوره در بالاي ايوان مقابل كه ايوان شرقي مي باشد ثبت گرديده است متصل به ضلع جنوبي ايوان غربي شبستان مرحوم حاج شيخ رمضان علي و متصل به آن يكي ديگر از راهروهاي مسجد به نام راهرو كاظم خاني است كه به بازار اتصال پيدا مي نمايد و در ضلع شمالي ايوان مزبور شبستان آقاي نجف آبادي واقع گرديده كه متصل به آن راهرو كفشداري بزرگ به بازار مي باشد متصل به ضلع جنوبي ايوان غربي شبستان حضرت مستطاب فقيه سبزواري است و متصل به ضلع شمال ايوان مزبور راهروي است به موزه آستان قدس كه درب آن در مواقع خاصي باز و بسته مي شود در شمال اين راهرو كشيك خانه خدام مسجد قرار گرفته و در شمال آن شبستان معروف شبستان گرم مي باشد در قسمت شمال مسجد ايواني است كه درب حرم مطهر به آن باز مي گردد در ضلع غربي ايوان شبستان مرحوم حاج ميرزا ابوالقاسم و در ضلع شرقي دارالحفاظ مسجد گوهرشاد و كفشداري قرار گرفته است.

دو كتيبه در بالاي سر اين ايوان مي باشد در قسمت بالا انا فتحنا لك فتحا مبينا است و در قسمت زير سوره مباركه تبارك الذي بيده الملك نوشته شده است كتيبه هاي دور ديوار مسجد هل اتا و سوره جمعه مي باشد دور مناره ها سوره جمعه يسبح مي باشد دور گنبد سوره مباركه يس است (كليه ائمه جماعت مسجد چهارده نفر مي باشند).

 

 http://www.bibaknews.com/lib.php?code=080000000772&radif=942

معرفی مسجد گوهر شاد و شبستان مرحوم فقیه سبزواری

معرفی مسجد گوهر شاد

.

السلام علیک یا علی ابن موسی الرضا/

مسجد جامع گوهرشاد مشهد، یکی از مسجدهای مشهور ایران و جهان اسلام و یادگاری ارزشمند و ماندگار از هنر و معماری تیموریان است. عملیات احداث این بنا به همت گوهرشاد آغا، دختر امیر غیاث الدین ترخان، همسر شاهرخ بن تیمور گورکانی و در دوران استانداری پسرش بایسنقر میرزا، به سال . . .

ادامه نوشته