مدرسه‌ي محمدیه سبزوار اثر ملي شد ايوان و ايوانچه‌هاي اين بنا ديدني است

 

مدرسه‌ي محمدیه سبزوار اثر ملي شد ايوان و ايوانچه‌هاي اين بنا ديدني است

مدرسه محمدیه در خيابان افسر واقع در شمال غربي ميدان كارگر و در مجاورت بناهايي همچون كاروانسراي فرامرزخان قرار دارد كه در فهرست آثار ملي ثبت شد.

سيدرضا حسيني ـ مسؤول روابط عمومي اداره ميراث فرهنگي و گردشگري سبزوار ـ در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا با بيان اين مطلب افزود: ورودي قبلي مدرسه از ضلع غربي بود كه امروزه در شمال شرقي بنا واقع شده و با دالاني حدود ‌11 متري به صحن مدرسه مي‌رسد.

وي تصريح كرد: پلان كلي بنا مستطيلي شكل مي‌باشد و ايوان اصلي در ضلع شمالي بنا با ارتفاع ‌2/8 متر و در كنار ايوان سه ايوانچه قرار دارد. او افزود: در ضلع شرقي و غربي نيز ‌5 ايوانچه قرار دارد و در ثبت ايوانچه‌ها پنجره‌هايي به ابعاد ‌2×5 متر قرار دارد كه محل زندگ طلبه‌ها مي‌باشد و قوس‌هاي موجود در بنا همگي از نوع جناغي هستند و تزئينات موجود در بنا از نوع آجر كاري خصه و آراسته مي‌باشد.

حسيني خاطرنشان كرد: كف صحن مدرسه آجر فرش شده و در وسط صحن حوض آب دايره‌اي شكل و چهار باغچه در چهارطرف آن قرار دارد. وي تصريح كرد: مالكيت اين بنا به صورت وقفي است و واقف آن حاج محمد عنبرستاني اين مدرسه را وقف طلاب علوم ديني كرده است و باني مدرسه حاج ميرزا حسين فقيه سبزواري است و توليت اين بناهم اكنون نيز در دست خانواده فقيه سبزواري مي‌باشد و در حال حاضر از اين بنا به عنوان مهد قرآن استفاده مي‌شود.

وي افزود: قدمت اين بنا به اواخر دوره قاجاريه و اوايل دوره پهلوي مي‌رسدو مدرسه محمدیه اخيرا شماره ‌7484 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است. انتهاي پيام

ایسنا 

مدرسه علمیه آیة الله فقیه سبزواری ( محمدیه ) در سبزوار

 

مدرسه علمیه آیة الله فقیه سبزواری
( محمدیه )

از یادگارهای مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری در سبزوار

به نقل از کتاب :

سبزوار ، شهر دیرینه های پایدار

نوشته :

استاد محمود بیهقی

پژوهش و تدوین :

سید محمد فقیه سبزواری

 

دانلود فایل

حوزه های درسی علوم دینی در سبزوار از سال 1345 تا 1370 شمسی

 

 

حوزه های درسی علوم دینی در سبزوار
از سال 1345 تا 1370 شمسی

به نقل از کتاب :

سبزوار ، شهر دیرینه های پایدار

نوشته :

استاد محمود بیهقی

 

پژوهش و تدوین :

سید محمد فقیه سبزواری

 

دانلود فایل

کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری

 

عضویت دسته جمعی تحریریه مجله اینترنتی اسرارنامه

در کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری

 

امید برومندی / مجله اینترنتی اسرارنامه

 

اعضای هیئت تحریریه مجله اینترنتی اسرارنامه در پنجمین روز از هفته کتاب طی اقدامی نمادین به جهت ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی با حضور در کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری به صورت دسته جمعی به عضویت در این کتابخانه عمومی شهر سبزوار در آمدند.

 

مدیرمسئول، سردبیر و دبیران سرویس های مختلف خبری اسرارنامه خانم ها و آیان ریحانه ریاحی، امید برومندی، سمیرا واعظی نژاد، زهرا امیری ، برات رجبی و سید محمد جواد علوی مقدم، امروز پس از پر کردن فرم های درخواست عضویت و بازدید از فضای کتابخانه، هفته کتابخوانی را به هما لشگریان مسئول کتابخانه و دیگر کارکنان این مجموعه تبریک گفتند و با حضور بر مزار آیت الله فقیه سبزواری به روح پر فتوح آن عالم بزرگوار با قرائت فاتحه ادای احترام کردند.

 

اسرارنامه ای ها امروز همچنین از نمایشگاه دانای خوش سخن که توسط گروه «مقر کتاب» در محل مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم برپا شده است، بازدید کردند.

 

مقر کتاب متشکل از بانوان فرهیخته و فرهنگ دوست سبزواری است که جهت حمایت از فرهنگ کتاب و کتابخوانی در نسل جوان و نوجوان و آموزش هایی در خصوص مهارت های زندگی، اقدامات متنوع و ارزشمندی انجام داده اند. 

 

گفتنی است نمایشگاه دانای خوش سخن از تاریخ 27 آبان ماه در محوطه مرکز تربیت مدرس قرآن کریم برپا شده و تا 30 آبان ماه برای بازدید عموم علاقه منان دایر است. 

 

گفتنی است، کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری و مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم، هر دو در محل آرامگاه ومنزل به یادگار مانده از آیت الله فقیه سبزواری دایر شده اند.

 

منزل و آرامگاه آیت الله فقیه سبزواری خانه ای تاریخی با باغی مصفا است که در یکی از مناطق مرکزی شهر سبزوارقرار گرفته و در گذشته به عنوان مدرسه علمیه محمدیه باز هم مورد استفاده امور دینی بود، اما برای مدتی به تعطیلی کشیده شد و در حالی که ساختمان زیبای آن به مرور فرسوده شده و در حال تخریب بود، مجدداً از سال 1387 مرکزعالی تربیت مدرس قرآن کریم در آنجا مستقر گردید تا چراغ فعالیت های قرآنی همچنان در منزل و آرامگاه آیت الله فقیه سبزواری روشن و برقرار باشد.

 

 

 

 

  

 

گزارشی از روند تبدیل مدرسه علمیه آیت الله فقیه سبزواری ( محمدیه ) به مرکز تربیت مدرس قران کریم

 

گزارشی از روند تبدیل مدرسه علمیه آیت الله فقیه سبزواری ( محمدیه )

به مرکز تربیت مدرس قران کریم

 

آرامشی معنوی در هیاهوی شهر:

گزارشی از یک دهه عملکرد مرکز تربیت مدرس قرآن کریم سبزوار(قسمت اول)

 

ریحانه ریاحی، امید برومندی / مجله اینترنتی اسرارنامه:

 

وجود عالمان دینی در هر شهر و جامعه ای چه در زمان حیات و چه در زمان مماتشان همواره منشأ خیرات و برکات فراوانی است که تا سال های سال ادامه می یابد و اثرات مثبت خود را برجای می گذارد. خوشبختانه دارالمومنین سبزوار همواره از این بابت از جایگاه خوبی در میان شهرهای ایران برخوردار بوده، زیرا زادگاه و خاستگاه بسیاری از علمای طراز اول کشور و حتی جهان اسلام بوده است. 

 

یکی از این علمای برجسته سبزوار، مرحوم آیت الله فقیه سبزواری است که اینک سال ها پس از وفاتش منزل شخصی و آرامگاه ابدی وی به تأسی از همان سبک زندگی قرآنی مرحوم آیت الله، وقف امور دینی و قرآنی شده و همچنان انباشته از عطر ملکوتی کلام الله مجید و محل تدریس و تحصیل قرآن پژوهان سبزواری است.

 

آرامگاه ومنزل به یادگار مانده از آیت الله فقیه سبزواری، خانه ای تاریخی با باغی مصفی است که در یکی از مناطق مرکزی شهر سبزوار قرار گرفته و در گذشته به عنوان مدرسه علمیه محمدیه باز هم مورد استفاده امور دینی بود، اما برای مدتی به تعطیلی کشیده شد و در حالی که ساختمان زیبای آن به مرور فرسوده شده و در حال تخریب بود، مجدداً از سال 1387 مرکزعالی تربیت مدرس قرآن کریم در آنجا مستقر گردید تا چراغ فعالیت های قرآنی همچنان در منزل و آرامگاه آیت الله فقیه سبزواری روشن و برقرار باشد.

 

 اینک به جهت یادآوری و ارج نهادن مجدد به برکات وجود عالمان دینی، گزارشی اجمالی از فعالیت های 10 ساله موسسه مرکز تربیت مدرس قرآن کریم در محل منزل و آرامگاه مرحوم آیت الله فقیه سبزواری ارائه می شود:

 

تاریخچه 

 

 

 

 

مرکزعالی تربیت مدرس قرآن کریم در آبان ماه سال 1386 با حضور محمد علی خواجه پیری مشاور وزیر و رئيس مركز هماهنگي، توسعه و ترويج فعاليت‌هاي قرآني کشور و سید سعید سرابی مدیرکل تبلیغ و ترویج هنرهای قرآنی وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی تاسیس گردید.

 

قرآن پژوهان و مردم شهرستان سبزوار از دوره های آموزشی مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم استقبال خوبی به عمل آوردند و در همان سال اول حدود 400 قرآن پژوه ثبت نام  کردند و با توجه به استقبال صورت گرفته، این مرکز با کمبود مکان و امکانات آموزشی شدیدی مواجه شد.در همین راستا و با هدف اطلاع رسانی به مسئولین از مشکلات و ظرفیت های این مرکز و جذب اعتبار از سوی مسئولان جلسه ای در مورخ 15/5/87 با حضور امام جمعه محترم شهرستان ، ریاست  اداره اوقاف، ریاست اداره ارشاد ، نماینده محترم شهرستان در مجلس شورای اسلامی و جمعی از خیرین و ...برگزار شد که در نتیجه این جلسه، این مرکز به مدرسه محمدیه سابق انتقال یافت. در واقع مدرسه محمدیه از طرف امام جمعه محترم وقت به عنوان مکان جدید به مرکز تربیت مدرس قرآن کریم، جهت انجام فعالیت های قرآنی و آموزش علاقه مندان در حوزه های ( روخوانی ، روان خوانی ، حفظ کل قرآن کریم ، تجوید عمومی و عالی ، صوت ولحن) واگذار گردید. 

 

 

 

 

گفتنی است، زمانی که مدرسه محمدیه به مرکز تربیت مدرس قرآن کریم واگذار شد، بنایی متروک و در حال ویرانی بود که هیئت مدیره مرکز علوم قرآنی مجبور شدند، قبل از استقرار این مرکز درمدرسه محمدیه دست به تعمیرات اساسی و احیای مجدد این بنا بزنند. اکنون ساختمان قدیمی مدرسه محمدیه به برکت نزدیک به یک دهه استقرار مرکز علوم قرآنی مجدداً احیا شده و هم از فضاهای ساختمانی آن و هم از محوطه فضای سبز این مرکز در ایام مختلف سال در برپایی کلاس های آموزشی و برنامه ها و گردهمایی های مذهبی و قرآنی استفاده می شود.

 

در واقع محیط مخروبه و متروکی که تا پیش از استقرار مرکز تربیت مدرس قرآن کریم در مدرسه محمدیه به وجود آمده بود، اکنون تبدیل به یکی از فضاهای با نشاط و پویای شهر سبزوار شده است که مجدداً در خدمت فعالیت های قرآنی قرار گرفته است.

 

برای مطالعه قسمت دوم این گزارش هم اکنون روی اینجا کلیک کنید.

 

مراحل بازسازی و احیای آرامگاه فقیه سبزواری و مدرسه محمدیه: 

 

 

 

 

 

 آرامگاه فقیه سبزواری و مدرسه محمدیه پس از بازسازی: 

 

 

 

 

برای مشاهده ی تصاویر بیشتر از روند بازسازی و احیای آرامگاه فقیه سبزواری و مدرسه ی محمدیه توسط مرکز تربیت مدرس قرآن کریم هم اکنون روی اینجا کلیک کنید.

 

قسمت دوم

آرامشی معنوی در هیاهوی شهر:

گزارشی از یک دهه عملکرد مرکز تربیت مدرس قرآن کریم سبزوار(قسمت دوم)

 

 

 

ریحانه ریاحی، امید برومندی / مجله اینترنتی اسرارنامه:
 

برای مطالعه قسمت اول این گزارش هم اکنون روی اینجا کلیک کنید. 

 

مرکز ترتبیت مدرس قرآن کریم دارای بخش های زیر است:

 

1-آموزش : ثبت نام دانشجویان، ارائه دروس و انتخاب واحد، برگزاری امتحانات 

این مرکز مجوز پذیرش دانشجو در 5 رشته 1- تربیت مربی روخوانی قرآن کریم 2-تربیت مربی پیش دبستانی  3- تربیت مربی تجوید و وقف و ابتدا 4- صوت و لحن 5- حفظ جامع قرآن کریم در دوره های دو ساله را دارد.

تعداد فارغ تحصیلان این مرکز تا کنون به بیش از 900 نفر رسیده است که خوشبختانه بسیاری از آن ها در سال های اخیر یا خود مستقیماً اقدام به راه اندازی موسسات یا مهدکودک های قرآنی در سبزوار کرده اند و یا جذب یکی از موسسات قرآنی و مهدکودک های مذهبی قبلی شده اند و به ارتقاء سطح فرهنگ دینی و قرآنی در شهر دارالمومنینسبزوار یاری رسانیده اند.

 

2-بخش فرهنگی: برگزاری جشن ها  مراسمات مذهبی ، اردوی سیاحتی و زیارتی ، برپایی نمایشگاه ها ...

 

3-بخش اداری – مالی

 

4-بخش کتابخانه:کتابخانه عمومی مرکز تربیت مدرس قرآن کریم در سال 1388در محل مقبره آیت الله میرزا موسی فقیه سبزواری تاسیس گردید و در حال حاضر بالغ بر 250عضو فعال دارد از برنامه های اجرا شده در کتابخانه برگزاری مسابقات نقاشی و کتابخوانی، برپایی نمایشگاه کتاب، قصه گویی برای کودکان

این کتابخانه در حال حاضر بیش از 5000 جلد کتاب دارد که در بخش های کودک، نشریات، نرم افزاری، کمک درسی، مذهبی، نوجوان دسته بندی شده اند.

 

کتابخانه مرحوم آیت الله فقیه سبزواری در مرکز تربیت مدرس قرآن کریم سبزوار در عمر کوتاهی که از راه اندازی آن می گذرد موفق به کسب افتخاراتی در کشور و استان شده است که از آن جمله می توان به انتخاب کتابدار این کتابخانه به عنوان مسئول کتابخائه نمونه کشوری در سال 94 اشاره کرد شد و نیز در سال 92 این کتابخانه به عنوان کتابخانه برتر خراسان رضوی انتخاب شد.

 

درآمد مرکز تربیت مدرس قرآن کریم سبزوار از محل برگزاری کلاس ها و فعالیت های انجام شده در این مرکز تامین می شود.

 

تاثیراتی که این مرکز در سطح شهرستان داشته را نمی شود نادیده گرفت، از جمله تربیت بیش از 500مربی قرآنی پیش دبستانی و همچنین استخدام و به کارگیری مربیان در سطح شهرستان در مهدها و مدارس که یکی از افتخارات این موسسه محسوب می شود و همچنین این موسسه به عنوان موسسه برتر در سطح شهرستان در برنامه یادمان منادیان نور سربداران با حضور حجت الاسلام محمد تقی کاظمی نسب سرپرست معاونت قرآن و عترت خراسان رضوی منتخب شد.

 

شخصیت هایی از جمله وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ، قائم مقام اداره کل ارشاد اسلامی ، نواده آیت الله عبدالعلی سبزواری و مهمانانی  از کشورهای عراق ، عربستان ، کویت ، امام جمعه و فرماندار و روسای ادارات شهرستان، قاری و حافظ بین المللی حسنی واستاد کشوری احمدرضا محسنی ثانی در این مرکز حضور پیدا کردند.

 

ادامه دارد ...

 

برای مشاهده تصاویری از مرکز تربیت مدرس قرآن کریم سبزوار هم اکنون روی اینجا کلیک کنید.

 

 

 

http://asrarnameh.com/news.php?id=16351

 

 

آقازاده های مرحوم آیت الله العظمی سید عبدالاعلی سبزواری ، در حال بازدید از فعالیت های هنری دانشجویان

 

 

آقازاده های مرحوم آیت الله العظمی سید عبدالاعلی سبزواری ، در حال بازدید از فعالیت های هنری دانشجویان مرکز تربیت مدرس قران کریم در مدرسه محمدیه سبزوار و آرامگاه آیة الله میرزا موسی فقیه سبزواری  از یادگارهای مرحوم آیت الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری 

بازدید آیت الله سید علی سبزواری فرزند مرحوم آیة الله العظمی سید عبدالاعلی سبزواری از مدرسه محمدیه

 

 

آقازاده های مرحوم آیت الله العظمی سید عبدالاعلی سبزواری ، در حال بازدید از فعالیت های هنری دانشجویان مرکز تربیت مدرس قران کریم در مدرسه محمدیه سبزوار از یادگارهای مرحوم آیت الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری 

بازدید آیت الله سید علی سبزواری ، از مرکز تربیت مدرس قران کریم

 

 

آقازاده های مرحوم آیت الله العظمی سید عبدالاعلی سبزواری ، در حال بازدید از فعالیت های هنری دانشجویان مرکز تربیت مدرس قران کریم در مدرسه محمدیه سبزوار از یادگارهای مرحوم آیت الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری 

مساجد و مدارس سبزوار

 

مساجد و مدارس سبزوار

 

نویسنده : امین،سید علی نقی

امام مسجد جامع تهران پارس

مجله وحید ، اسفند 1353 ، شماره 135

محمد حسن خان صنیع الدوله(اعتماد السلطنه)در جلد سوم مطلع الشمس، ساختمان مسجد جامع سبزوار و سایر ابنیهء متبر که تاریخی را بسیار با حوصله‌ و دقت تشریح و توصیف کرده است ولی از آن زمان تاکنون تغییراتی در بعضی‌ قسمتهای این ابنیه داده شده که مختصرا بذکر آن می‌پردازیم.

اول مسجد جامع سبزوار

مسجد جامع فعلی واقع در خیابان بیهق و تقریبا در وسط شهر سبزوار است تا حدود سی سال قبل،در ورودی آن در بازار سر پوشیده قرر داشت‌1 تاریخ اتمام بنای این مسجد،سنه 632 هجری بوده است و نعم ماقبل

معمار صنع از پی تاریخ سال گفت‌ «بکتای عالم آمده»چون مسجد الحرام
بنابراین نظر اعتماد السلطنه در جلد سوم مطلع الشمس که این مسجد را از ابنیهء سربداران دانسته است مقرون به صحت نیست زیرا امیر عبد الرزاق‌ سربداری در سنه 736(یعنی بعد از فوت سلطان ابو سعید بن سلطان محمد خدابنده در سیزدهم ربیع الاول 736)بر سر کارآمد و او نخستین سربداریه‌ است و همانطور که ذکر شد تاریخ اتمام بنای مسجد جامع سبزوار سال 632 هجری یعنی یک قرن قبل از سربداریان است.

صحن این مسجد بمساحت دو هزار مترمربع است و ارتفاع ایوان مقصوره‌ هفده متر است و ارتفاع طاق ایوان تا گنبد به بیست متر می‌رسد.این مسجد دارای چهار گلدسته و رواقها و ایوانهای وسیع و ستونهای استوار است.

به دستور شاه طهماسب اول که در سنه 930 بعد از مرگ شاه اسماعیل‌ صفوی به سلطنت رسید و در 934 بطرف خراسان آمد و لشکر اوزبک را شکست‌ داده به قزوین مراجعت کرد و عاقبت در 984 در مشهد رضوی از دنیا رفت‌ (1)-از چند بازار که در اثر احداث خیابانهای بیهق و اسرار بکلی‌ از بین رفته است فقط قسمتی از بازار روبروی امام‌زاده یحیی بن موسی باقی‌ مانده که از خیابان بیهق به آن وارد می‌شوند و از طرف شهرداری سه قسمت از خیابان اسرار به آن راه پله بازار شده است.از چند میدان بارفروشی هم فقط میدان حدادان و آهن‌فروشان باقی‌مانده است.

و نیز بعد از آن وسیله مرحوم حاج میرزا ابراهیم مجتهد معروف به شریعتمدار1 در شبستانهای مسجد تعمیراتی کرده‌اند.در سالهای اخیر به اقدام مرحوم‌ آیت اللّه حاج میرزا حسین فقیه سبزواری که از مراجع تقلید و اساتید و مشایخ‌ اجازهء اینجانب و ساکن مشهد بود شبستانهای شرقی مساجد جامع تجدید بنا و بنحو مطلوبی ساختمان شد.

دوم:مسجد پامنار

این مسجد،سابقا جامع سبزوار بوده و در حدود یکهزار و یکصد سال پیش‌ بنا شده است در ابتدا سقف آن را با چوب پوشانده‌اند ولی فعلا سقف آن با آجر پوشیده شده است.

در تاریخ بیهق در ذکر این مسجد نوشته است که مسجد آدینه سبزوار در روزگار حمزة بن آذرک الخارجی خراب گشته بود و مردم نماز جمعه و اعیاد به خروجرد رفتندی.

پیرزنی بود ثروتمند و باغی وسیع داشت.مردم سبزوار گفتند باغ این‌ مستوره متموله برای مسجد شایسته است پس بدرسرای او رفتند و حال عرض‌ کردند،پیرزن گفت چندان‌که مسجد را می‌باید خط بکشید و درخت در این‌ باغ بسیار است باید برید و سقف مسجد را از آن ترتیب باید کرد و مزد استاد و عمله چندان که باید من می‌دهم.2

این مسجد نیز فعلا در خیابان بیهق،واقع است.در سالهای اخیر وسیلهء مرحوم حاج سید یحیی نظام زاده(فرزند مرحوم سید جعفر نظام العلماء که در تیر ماه 1349 خورشیدی برای معالجه بطهران آمد و در سن 74 سالگی‌ فوت نموده محل دفنش امامزاده عبد اللّه تهران است.و عموزادهء من و خواهر من زوجهء او بود)تعمیراتی در آن شد قرائتخانه و کتابخانه‌ای در آن احداث‌ و بعلاوه از کوچه پامنار دری به مسجد احداث شد که مورد استفاده است.

سوم:مسجد لطفی خان
فعلا در خیابان اسرار واقع است،سابقا بجای این خیابان،بازار ارک‌ بود و این مسجد در بازار ارک واقع می‌شد.چندان قدمتی ندارد.

چهارم:مسجد شریعتمدار
واقع در خیابان بیهق.پشت آرامگاه مرحوم حاج میرزا ابراهیم‌ شریعتمدار،متوفی سال؟؟؟هجری قمری.

(1)-رجوع کنید به مجله وحید.شمارهء بهمن سال 53،شرح‌حال‌ شریعتمدار سبزواری به قلم نویسنده.

(2)-ابو الحسن علی بن زید بیهقی(ابن فندق)تاریخ بیهق،چاپ‌ وزارت فرهنگ-تهران.

پنجم-مسجد سبزواری

واقع در خیابان پهلوی روبروی باغ ملی از بناهای حاج محمد حسین تاجر سبزواری که ساختمان آن چندسال قبل اتمام پذیرفت.

ششم.مسجد سیادتی

واقع در کوی همت‌آباد.از بناهای مرحوم آیت اللّه حاج میرزا حسن‌ سیادتی مجتهد که چندسال پیش ساخته شد.آن مرحوم از نگارنده برای بنای‌ تاریخ آن شعری خواستند که در اینجا هم می‌نویسیم:

سیادتی که به علم و عمل بود مشهور گزند چشم و حوادث ز جسم و جانش دور به علم اعلم و در زهد آیت عظمی‌ به یک اشاره شد از جانب خدا مأمور بنای تکیه و مسجد نهاد در بیهق‌ که تا ابد بجهان ماند این بنا معمور چو خواست ابن امین تا رقم زند تاریخ‌ بلا درنگ خرد گفت«انه مغفور»
1382 هـ.ق

مرحوم سیادتی اصلا از سادات قریه ایزی(ده بدنام)بود.از محضر درس ایشان بسیار استفاده برده‌ایم.عاقبت در ماه صیام 1385 درگذشت.

مساجد دیگری نیز در کوی عراق و کوی سریز و کوی سرسنگ و کوی‌ حمام حکیم و کوی پادرخت و کوی حوض چهارراه و کوی سرده وجود دارد که زیاد معروف نیستند.

مدارس دینیه سبزوار

اول.مدرسه فخریه:معروف به مدرسهء کهنه،واقع در ضلع جنوبی‌ خیابان بیهق که سابقا در بازار واقع بود.بنام فخر الدوله دیلمی،مشهور است.تولیت ابن مدرسه در دست سادات مختار شاهی از سادات طبس‌1میباشد در سالهای اخیر قسمتی از حجرات مدرسه در خیابان بیهق واقع گردید.متولی‌ وقت اتاقهای مدرسه را خراب و مجددا آنها را بنا کرد.

دوم.مدرسه فصیحیه

این مدرسه را حاج عبد الصانع از ثروت خود در سال یکهزار و یکصد و پنجاه و پنج بساخت و تولیت این مدرسه با اولاد و نتایج اوست و نعم ما قیل:

(1)طبس به فتح اول و ثانی و سکون ثالث است ولی در تاریخ بیهق‌ اصل آن را تبشن نوشته‌اند به حکم چشمه آب گرم که آنجا باشد و طبشن‌ مینوشته‌اند غریبی طبس خوانده و مانده است.

این مدرسه کز نزاهت آمد چو بهشت‌ از عنبر و زر شده مر او را گل و خشت‌ گوئی تو که کاتب قضا روز ازل‌ این آیه برای سال تاریخ نوشت:
آیه شریفه که مطابق سال تاریخ بنای مدرسه فصیحیه است این است:

لقد اسس بنیانه علی تقوی من اللّه.
سبب این‌که مدرسه فصیحیه را مدرسه حاجی نیز گویند آن است که‌ مرحوم حاج ملا هادی اسرار حکیم سبزواری سالها در این مدرسه‌ تدریس حکمت می‌فرموده است لذا بنام وی نیز معروف شده.

سوم-مدرسه صلوات

که آن را مدرسه شریعتمدار میگویند.از آن جهت مدرسهء صلوات نام‌ دارد که پیشتر بر جای آن باغی بوده است معروف باغ صلوات.و بدان سبب‌ مدرسه شریعتمدار گویند که مرحوم حاج میرزا ابراهیم شریعتمدار آن مدرسه را به خرج خود بنا کرده در آن تدریس فقه و اصول میفرموده است‌ بنای این مدرسه در سال یکهزار و سیصد هجری بوده است و چون شریعتمدار بلا- عقب بوده تولیت مدرسه را بعد از خود بیکی از خویشاوندانش بنام حاج میرزا محمد که خود نیز از علما و فضلا و مدرسین بوده واگذار نموده است و بعد از او تولیت با اولاد اوست که متولی شهرت دارند.

سه مدرسه فخریه و فصیحیه و صلوات در امتداد غرب و شرق خیابان بیهق‌ واقع شده‌اند.

چهارم-مدرسه محمدیه
از بناهای مرحوم آیت اللّه حاج میرزا حسین فقیه سبزواری ساکن و مدفون در مشهد است که به سال یکهزار و سیصد و هفتاد و پنج از هجرت ساخته‌ شد.آقای فقیه برای ماده تاریخ از نگارنده شعری خواستند چنین سروده شد:

این مدرسه کز صفاست رشک جنات‌
از بام و درش مدام ریزد برکات‌

با همت و سعی آیت اللّه فقیه‌
اتمام پذیرفت بنای حجرات

تاریخ بنای آن سرود ابن امین‌
هنگام ورود لب‌گشای از«روضات»

روضات در عدد حروف ابجد 1407 میشود و چون لب را که سی و دو 32 میشود از آن کسر کنی 1375 میشود.این مدرسه در خیابان زند واقع است مرحوم‌ فقیه فرزند آقا میرزا موسی مجتهد بود و باغ رضوان مشهد نیز به همت و سعی‌ او احداث و در شمار یکی از مدارس علمیهء مشهد است.پایان

پایان مقاله

منبع :

مجله وحید ، اسفند 1353 ، شماره 135

https://t.me/faghihsabzevari

 

مدرسه محمدیه سبزوار ، مرکز تربیت مدرس قران کریم

 

 

 

آرامشی معنوی در هیاهوی شهر:

گزارشی از یک دهه عملکرد مرکز تربیت مدرس قرآن کریم سبزوار(قسمت اول)

ریحانه ریاحی، امید برومندی / مجله اینترنتی اسرارنامه:

 

وجود عالمان دینی در هر شهر و جامعه ای چه در زمان حیات و چه در زمان مماتشان همواره منشأ خیرات و برکات فراوانی است که تا سال های سال ادامه می یابد و اثرات مثبت خود را برجای می گذارد. خوشبختانه دارالمومنین سبزوار همواره از این بابت از جایگاه خوبی در میان شهرهای ایران برخوردار بوده، زیرا زادگاه و خاستگاه بسیاری از علمای طراز اول کشور و حتی جهان اسلام بوده است. 

 

یکی از این علمای برجسته سبزوار، مرحوم آیت الله فقیه سبزواری است که اینک سال ها پس از وفاتش منزل شخصی و آرامگاه ابدی وی به تأسی از همان سبک زندگی قرآنی مرحوم آیت الله، وقف امور دینی و قرآنی شده و همچنان انباشته از عطر ملکوتی کلام الله مجید و محل تدریس و تحصیل قرآن پژوهان سبزواری است.

 

آرامگاه ومنزل به یادگار مانده از آیت الله فقیه سبزواری، خانه ای تاریخی با باغی مصفی است که در یکی از مناطق مرکزی شهر سبزوار قرار گرفته و در گذشته به عنوان مدرسه علمیه محمدیه باز هم مورد استفاده امور دینی بود، اما برای مدتی به تعطیلی کشیده شد و در حالی که ساختمان زیبای آن به مرور فرسوده شده و در حال تخریب بود، مجدداً از سال 1387 مرکزعالی تربیت مدرس قرآن کریم در آنجا مستقر گردید تا چراغ فعالیت های قرآنی همچنان در منزل و آرامگاه آیت الله فقیه سبزواری روشن و برقرار باشد.

 

 اینک به جهت یادآوری و ارج نهادن مجدد به برکات وجود عالمان دینی، گزارشی اجمالی از فعالیت های 10 ساله موسسه مرکز تربیت مدرس قرآن کریم در محل منزل و آرامگاه مرحوم آیت الله فقیه سبزواری ارائه می شود:

 

تاریخچه 

 

مرکزعالی تربیت مدرس قرآن کریم در آبان ماه سال 1386 با حضور محمد علی خواجه پیری مشاور وزیر و رئيس مركز هماهنگي، توسعه و ترويج فعاليت‌هاي قرآني کشور و سید سعید سرابی مدیرکل تبلیغ و ترویج هنرهای قرآنی وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی تاسیس گردید.

 

قرآن پژوهان و مردم شهرستان سبزوار از دوره های آموزشی مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم استقبال خوبی به عمل آوردند و در همان سال اول حدود 400 قرآن پژوه ثبت نام  کردند و با توجه به استقبال صورت گرفته، این مرکز با کمبود مکان و امکانات آموزشی شدیدی مواجه شد.در همین راستا و با هدف اطلاع رسانی به مسئولین از مشکلات و ظرفیت های این مرکز و جذب اعتبار از سوی مسئولان جلسه ای در مورخ 15/5/87 با حضور امام جمعه محترم شهرستان ، ریاست  اداره اوقاف، ریاست اداره ارشاد ، نماینده محترم شهرستان در مجلس شورای اسلامی و جمعی از خیرین و ...برگزار شد که در نتیجه این جلسه، این مرکز به مدرسه محمدیه سابق انتقال یافت. در واقع مدرسه محمدیه از طرف امام جمعه محترم وقت به عنوان مکان جدید به مرکز تربیت مدرس قرآن کریم، جهت انجام فعالیت های قرآنی و آموزش علاقه مندان در حوزه های ( روخوانی ، روان خوانی ، حفظ کل قرآن کریم ، تجوید عمومی و عالی ، صوت ولحن) واگذار گردید. 

 

گفتنی است، زمانی که مدرسه محمدیه به مرکز تربیت مدرس قرآن کریم واگذار شد، بنایی متروک و در حال ویرانی بود که هیئت مدیره مرکز علوم قرآنی مجبور شدند، قبل از استقرار این مرکز درمدرسه محمدیه دست به تعمیرات اساسی و احیای مجدد این بنا بزنند. اکنون ساختمان قدیمی مدرسه محمدیه به برکت نزدیک به یک دهه استقرار مرکز علوم قرآنی مجدداً احیا شده و هم از فضاهای ساختمانی آن و هم از محوطه فضای سبز این مرکز در ایام مختلف سال در برپایی کلاس های آموزشی و برنامه ها و گردهمایی های مذهبی و قرآنی استفاده می شود.

 

در واقع محیط مخروبه و متروکی که تا پیش از استقرار مرکز تربیت مدرس قرآن کریم در مدرسه محمدیه به وجود آمده بود، اکنون تبدیل به یکی از فضاهای با نشاط و پویای شهر سبزوار شده است که مجدداً در خدمت فعالیت های قرآنی قرار گرفته است.

 

برای مطالعه قسمت دوم این گزارش هم اکنون روی اینجا کلیک کنید.

 

مراحل بازسازی و احیای آرامگاه فقیه سبزواری و مدرسه محمدیه: 

 

 

 

 آرامگاه فقیه سبزواری و مدرسه محمدیه پس از بازسازی: 

 

 

 

 

کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری

 

آیت الله فقیه سبزواری

مختصری از زندگی نامه آیت الله میرزا موسی فقیه سبزواری:

ایشان در شهرستان سبزوار در سال ۱۲۶۲ ه.ق دیده به جهان گشودند که نسبت شریفشان با ۳۸ واسطه به شاهزاده حسین اصغر فرزند امام سجاد(ع) منتهی می شود. آیت الله فقیه سبزواری  ۱۸ سال از عمر پر برکت خود را در سامرا و سه سال را در نجف اشرف گذراندند و در سال ۱۳۲۱ ه.ق به سبزوار رجعت نمودند. ایشان ۱۶ سال آخر عمر خویش را مشغول تدریس بودند و در شعبان سال ۱۳۳۶ ه.ق به لقاء الله پیوستند. از ایشان دو پسر به یادگار باقی ماند که فرزند اول ایشان آیت الله میرزا مهدی فقاهتی که در جوار پدر مدفون هستند و آیت الله میرزا حسین فقیه سبزواری در باغ رضوان مشهد مدفون هستند.

کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری:

کتابخانه در سال ۱۳۸۸ در محل مقبره واقع در مجموعه قرآنی، فرهنگی مرکز عالی تربیت مدرس قرآن ( موسسه خورشید رضوان) توسط خانم فهیمه محسنی ثانی مدیر عامل موسسه خورشید رضوان جهت دسترسی آسان تر دانشجویان مرکز و مردم منطقه به کتابها و منابع مورد نیاز تاسیس گردید.

کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری دارای ۵۰۰۰ جلد کتاب و ۱۰۰ عنوان نشریه  در موضوعات مختلف می باشد. این منابع به صورت ماهانه به کتابخانه ارسال می شود.

ساعات کار کتابخانه: همه روزه ۸ الی ۱۳

آدرس: میدان کارگر، خیابان ابوریحان بیرونی، نرسیده به چهار راه تامین اجتماعی، کوچه ابوریحان ۵

تلفن: [phone]

http://sabzevarlib.ir/?page_id=115

 

کتاب سیمای سبزوار ، سرزمین سربداران

 

کتاب سیمای سبزوار ، سرزمین سربداران

 

از مجموعه کتاب هایی که یادی از مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری کرده اند یا خاطره ای نوشته اند و یا بطور مشروح یا مختصر ، از زندگی ، شخصیت ، خدمات و آثار معظم له ، سخن گفته اند .

 

مدرسه علمیه محمدیه سبزوار ، مرکز تربیت مدرّس قران کریم

مدرسه علمیه محمدیه سبزوار ، مرکز تربیت مدرّس قران کریم

 

موسسه قرآن و عترت خورشید رضوان در سبزوار عامل کارآفرینی شده است / نبود سالن مطالعه مهمترین

مشکل کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری است

 

دارالمومنین سبزوار شهر دانشوران بیدار در تاریخ طولانی و پرعظمت خود همواره یکی از مراکز مهم فرهنگی و مذهبی شمال شرق ایران بوده است و این نقش در دوره کنونی نیز همچنان ادامه دارد.

به گزارش مجله اینترنتی اسرارنامه وجود ده ها و صدها تن از مشاهیر برجسته علمی، فرهنگی و دینی در این شهر که هریک اثرات فراوانی از خود برجای گذاشته اند، یکی از دلایل تقویت نقش مذهبی سبزوار خراسان بوده است. بزرگانی که نه تنها در زمان حیات خود بلکه پس از وفات نیز برکات وجود آن ها قطع نشده و همچنان ادامه یافته است.

یکی از علمای پرآوازه و جلیل القدر دیار سربداران آیت الله فقیه سبزواری است که به تأسی از آنچه در دوران حیات پر برکتش تماماً در همراه و همنفس با مکتب قرآن کریم و آموزه دین مقدس اسلام بود، اینک سال های سال پس از وفاتش نیز محل خانه و آرامگاهش به مأمنی برای فعالیت های قرآنی و دینی مومنان و متدینان غرب خراسان تبدیل شده است.

محلی که در جایی میان همه شلوغی های شهر با ساختمانی سنتی و محجوب و باغی مصفا و حجره هایی که خشت خشت آن عطر تلاوت قرآن گرفته است، همه روزه میزبان حضور چندین و چند قرآن پژوه و خادم قرآن است تا بستری تخصصی برای نشر معارف دینی و قرآنی در سطح جامعه فراهم آید.

از همین رو مجله اسرارنامه که معمولا سوژه های فرهنگی و علمی سبزوار بزرگ را در اولویت فعالیت های رسانه ای خود قرار می دهد، به سراغ این مرکز علمی و قرآنی در دیار سربداران رفته و طی گفتگو با سه تن از کارکنان ، سعی کرده است به معرفی مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم سبزوار و فعالیت های آن مرکز بپردازد:

 

550 نفر دانش آموخته قرآنی طی 8 سال فعالیت

 

مدیرعامل موسسه قرآن و عترت خورشید رضوان و مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم سبزوار گفت: راه اندازی این مرکز درسبزوار عامل کارآفرینی شده است چرا که بسیاری از فارغ التحصیلان ما تا به حال به عنوان مربیان قرآن به استخدام مهدهای کودک ومدارس ابتدایی شهرستان در آمده اند.

 فهیمه محسنی ثانی با بیان اینکه تا کنون حدوداً 550 نفر از مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم سبزوار که یکی از زیرمجموعه های موسسه قرآن و عترت خورشید رضوان است فارغ التحصیل شده اند گفت: در حال حاضر 120 قرآن پژوه در این مرکز مشغول تحصیل و فعالیت هستند.

وی در ادامه گفت: این مرکز که از سال 1386 در سبزوار راه اندازی شده است در حال حاضر دارای 5 رشته تحصیلی با عناوین «تربیت مربی روخوانی و حفظ قران کریم»،  «تربیت مربی قرآن در پیش دبستانی» ، «تربیت مربی تجوید ، وقف و ابتدا»، «تربیت مربی صوت و لحن» ، «حفظ 3 ساله کل قرآن کریم» است.

محسنی ثانی افزود: قرآن پژوهان مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم در هریک از رشته های مذکور پس از سپری کردن بین 42 تا 70 واحد درسی طی دو سال، گواهی نامه دانش افزایی خود را با امضاء قائم مقام قرآنی وزیر ارشاد دریافت می کنند و به عنوان متخصصان قرآنی می توانند در سطح شهرستان به فعالیت بپردازند.

وی گفت: تا کنون 6 مهد کودک قرآنی در شهرستان سبزوار تأسیس شده که همه توسط فارغ التحصیلان این مرکز دایر گردیده است.

 

پیشگام در فعالیت های دینی و قرآنی شهرستان سبزوار

 

مدیر داخلی موسسه قرآن و عترت خورشید رضوان و مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم سبزوار نیز در گفتگو با اسرارنامه اظهار داشت: یکی از موفقیت های این مرکز این است که امسال برای دومین مرتبه پیاپی به عنوان مجری برگزاری آزمون سراسری قرآن و عترت در سبزوار انتخاب شده است.

مژگان توفیقی افزود: امسال 442 نفر در مرحله اول این آزمون شرکت کردند که شامل گروه سنی 12 سال به بالا بود و در رشته های حفظ مفاهیم و ترجمه ، نهج البلاغه، سوره یاسین، طرح قرآنی 1449 و ... به صورت کتبی آزمون دادند و با توجه به فراوانی شرکت کنندگان که فقط 116 نفر از روداب بودند، در آن بخش حوزه جداگانه ای برایشان در نظر گرفته شد.

وی همچنین گفت: آزمون شفاهی این طرح نیز که ویژه کودکان 12 سال به پایین است از در طول این هفته در حال اجراست.

توفیقی عنوان کرد: پس از اعلام نتایج در آذرماه برای قبول شدگان گواهی صادر می شود و همچنین جوایزی نظیر سفر روحانی حج، عتبات عالیات و مشهد مقدس برایشان در نظر گرفته می شود.

وی برگزاری دوره طب سنتی اسلامی با همکاری مرکز حیات طیبه مشهد را از جمله برنامه های دیگر در موسسه قرآن و عترت خورشید رضوان دانست.

وی درباره این برنامه گفت: در ابتدا کارگاه های آموزشی و مشاوره رایگان این برنامه با حمایت موسسه سلامتکده خیریه ماروم به مدیریت آقای موسی الرضا ابراهیم نژاد برای عموم علاقه مندان برگزار شد که با استقبال مناسبی مواجه شد و پس از آن تصمیم گرفتیم دوره های کامل طب سنتی اسلامی را در موسسه برگزار کنیم.

توفیقی همچنین اظهار داشت: در دوره های طب سنتی اسلامی که با همکاری مرکز حیات طیبه مشهد برگزار می شود، رویکرد امام رضا(ع) در طب مد نظر ماست و مباحث مزاج شناسی و معرفی گیاهان دارویی آموزش داده می شود.

وی سپس به برخی دیگر از فعالیت های فرهنگی انجام شده در موسسه قرآن و عترت خورشید رضوان اشاره کرد و همکاری با اداره کتابخانه های عمومی شهرستان، برگزاری انواع کلاس های هنری، نمایشگاه ها، مراسم مذهبی، قرائت زیارت عاشورا و سایر ادعیه در مناسبت های مختلف و ... را از جمله این فعالیت ها بر شمرد.

وی با اشاره به وجود کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری  که از زیرمجموعه های مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم است، از انتخاب کتابدار این کتابخانه به عنوان کتابدار نمونه کشوری در سال 94 خبر داد.

 

موفقیت با امکانات محدود

 

خبرنگار اسرارنامه در ادامه تهیه این گزارش به سراغ هما لشگریان کتابدار کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری رفت و از وی درباره مشخصات کتابخانه و جزئیات انتخابش به عنوان کتابدار نمونه کشور جویا شد.

هما لشگریان در گفتگو با اسرارنامه نداشتن سالن مطالعه را مهمترین مشکل حال حاضر این کتابخانه عنوان کرد.

وی افزود: بسیاری از مراجعه کنندگان کتابخانه مایلند بعضی کتاب ها را همان لحظه مطالعه کرده و دوباره به کتابخانه بازگردانند، اما نبود سالن مطالعه این  امکان را از آن ها می گیرد.

وی افزود: هم اکنون در محوطه کتابخانه آیت الله فقیه سبزواری  فضای بزرگ و روبازی  وجود دارد که اگر این محوطه مسقف شود، می تواند به عنوان سالن مطالعه مورد استفاده قرار گیرد.

وی در ادامه گفت: کتابخانه مشارکتی آیت الله فقیه سبزواری که در جوار مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم سبزواراز سال 88 تأسیس شده است در حال حاضر با بیش از 5هزارجلد کتاب 820 نفر عضو دارد که از این تعداد 200 نفر عضو فعال هستند.

لشگریان در ادامه مهمترین عامل ریزش اعضای این کتابخانه را نداشتن سالن مطالعه دانست.

*    *    *

به هرحال ، مرکز عالی تربیت مدرس قرآن کریم را می توان نمونه موفقی از به ثمر رسیدن نیت خیر و تلاش عملی شماری از دلسوزان توسعه فرهنگی و قرآنی دیار سربداران دانست. چرا که دست کم دایر شدن این مرکز در یکی از ساختمان های تاریخی سبزوار باعث شده است، این ساختمان از خطر ویرانی روزافزونی که تا چند سال قبل گریبانگیرش بود نجات پیدا کند. مجموعه کتابخانه، کلاس های درس، اتاق های تولیدات هنری و فرهنگی و ... فضاهای ارزشمندی است که ممکن بود هرگز دراین شهر شکل نگیرد و ساختمان کنونی این مرکز تنها بنای خرابه ای در نگاه ساکنان محلی باشد.

اما اینک نهادپویایی در قلب شهر سبزوار شکل گرفته است که با آرامش و نجابتی خاص به دور از هیاهوهای سیاسی و تبلیغاتی نزدیک به یک دهه است که کمر به خدمت قرآن و تعالیم آسمانی دین مقدس اسلام بسته و به پرورش نیروهای متعهد می پردازد.

امید که چنین نیت هایی همواره استوار و چنین تلاش هایی در مسیر فزونی توأم با اخلاص باشد...

 

 http://www.asrarnameh.com/lifestyle.php?id=11723

 

زندگی ، شخصیت ، آثار و خدمات مرحوم آیة الله العظمی حاج میرزا حسین فقیه سبزواری (ره ) 19

 

زندگی ، شخصیت ، آثار و خدمات مرحوم آیة الله العظمی

حاج میرزا حسین فقیه سبزواری (ره ) ۱۹

سفر پنجم مرحوم فقیه سبزواری

ساخت مدرسه علمیه در کویته پاکستان

پنجمین سفر مرحوم فقیه سبزواری در ذیقعده سال هزار و سیصد و هفتاد وسه قمری بود که مجددا عازم زیارت بیت الله الحرام شدند . این سومین سفری بود که به مکه مشرف می شدند و خیلی اصرار داشتند که عزیمتشان مخفی باشد و این مسافرت بدون اطلاع کسی و به سادگی طی شود . از این جهت بدون اطلاع مردم ، خود به فرودگاه مشهد تشریف بردند و سعی می کردند کسی . . .

ادامه نوشته

مدرسه محمدیه سبزوار

 

سید علینقلی امین

امام مسجد جامع تهران پارس

مساجد و مدارس سبزوار
محمد حسن خان صنیع الدوله(اعتماد السلطنه)در جلد سوم مطلع الشمس، ساختمان مسجد جامع سبزوار و سایر ابنیهء متبر که تاریخی را بسیار با حوصله‏ و دقت تشریح و توصیف کرده است ولی از آن زمان تاکنون تغییراتی در بعضی‏ قسمتهای این ابنیه داده شده که مختصرا بذکر آن می‏پردازیم.

اول مسجد جامع سبزوار
مسجد جامع فعلی واقع در خیابان بیهق و تقریبا در وسط شهر سبزوار است تا حدود سی سال قبل،در ورودی آن در بازار سر پوشیده قرر داشت‏1 تاریخ اتمام بنای این مسجد،سنه 632 هجری بوده است و نعم ماقبل

معمار صنع از پی تاریخ سال گفت‏ «بکتای عالم آمده»چون مسجد الحرام
بنابراین نظر اعتماد السلطنه در جلد سوم مطلع الشمس که این مسجد را از ابنیهء سربداران دانسته است مقرون به صحت نیست زیرا امیر عبد الرزاق‏ سربداری در سنه 736(یعنی بعد از فوت سلطان ابو سعید بن سلطان محمد خدابنده در سیزدهم ربیع الاول 736)بر سر کارآمد و او نخستین سربداریه‏ است و همانطور که ذکر شد تاریخ اتمام بنای مسجد جامع سبزوار سال 632 هجری یعنی یک قرن قبل از سربداریان است.

صحن این مسجد بمساحت دو هزار مترمربع است و ارتفاع ایوان مقصوره‏ هفده متر است و ارتفاع طاق ایوان تا گنبد به بیست متر می‏رسد.این مسجد دارای چهار گلدسته و رواقها و ایوانهای وسیع و ستونهای استوار است.

به دستور شاه طهماسب اول که در سنه 930 بعد از مرگ شاه اسماعیل‏ صفوی به سلطنت رسید و در 934 بطرف خراسان آمد و لشکر اوزبک را شکست‏ داده به قزوین مراجعت کرد و عاقبت در 984 در مشهد رضوی از دنیا رفت‏ (1)-از چند بازار که در اثر احداث خیابانهای بیهق و اسرار بکلی‏ از بین رفته است فقط قسمتی از بازار روبروی امام‏زاده یحیی بن موسی باقی‏ مانده که از خیابان بیهق به آن وارد می‏شوند و از طرف شهرداری سه قسمت از خیابان اسرار به آن راه پله بازار شده است.از چند میدان بارفروشی هم فقط میدان حدادان و آهن‏فروشان باقی‏مانده است.

و نیز بعد از آن وسیله مرحوم حاج میرزا ابراهیم مجتهد معروف به شریعتمدار1 در شبستانهای مسجد تعمیراتی کرده‏اند.در سالهای اخیر به اقدام مرحوم‏ آیت اللّه حاج میرزا حسین فقیه سبزواری که از مراجع تقلید و اساتید و مشایخ‏ اجازهء اینجانب و ساکن مشهد بود شبستانهای شرقی مساجد جامع تجدید بنا و بنحو مطلوبی ساختمان شد.

دوم:مسجد پامنار
این مسجد،سابقا جامع سبزوار بوده و در حدود یکهزار و یکصد سال پیش‏ بنا شده است در ابتدا سقف آن را با چوب پوشانده‏اند ولی فعلا سقف آن با آجر پوشیده شده است.

در تاریخ بیهق در ذکر این مسجد نوشته است که مسجد آدینه سبزوار در روزگار حمزة بن آذرک الخارجی خراب گشته بود و مردم نماز جمعه و اعیاد به خروجرد رفتندی.

پیرزنی بود ثروتمند و باغی وسیع داشت.مردم سبزوار گفتند باغ این‏ مستوره متموله برای مسجد شایسته است پس بدرسرای او رفتند و حال عرض‏ کردند،پیرزن گفت چندان‏که مسجد را می‏باید خط بکشید و درخت در این‏ باغ بسیار است باید برید و سقف مسجد را از آن ترتیب باید کرد و مزد استاد و عمله چندان که باید من می‏دهم.2

این مسجد نیز فعلا در خیابان بیهق،واقع است.در سالهای اخیر وسیلهء مرحوم حاج سید یحیی نظام زاده(فرزند مرحوم سید جعفر نظام العلماء که در تیر ماه 1349 خورشیدی برای معالجه بطهران آمد و در سن 74 سالگی‏ فوت نموده محل دفنش امامزاده عبد اللّه تهران است.و عموزادهء من و خواهر من زوجهء او بود)تعمیراتی در آن شد قرائتخانه و کتابخانه‏ای در آن احداث‏ و بعلاوه از کوچه پامنار دری به مسجد احداث شد که مورد استفاده است.

سوم:مسجد لطفی خان
فعلا در خیابان اسرار واقع است،سابقا بجای این خیابان،بازار ارک‏ بود و این مسجد در بازار ارک واقع می‏شد.چندان قدمتی ندارد.

چهارم:مسجد شریعتمدار
واقع در خیابان بیهق.پشت آرامگاه مرحوم حاج میرزا ابراهیم‏ شریعتمدار،متوفی سال؟؟؟هجری قمری.

(1)-رجوع کنید به مجله وحید.شمارهء بهمن سال 53،شرح‏حال‏ شریعتمدار سبزواری به قلم نویسنده.

(2)-ابو الحسن علی بن زید بیهقی(ابن فندق)تاریخ بیهق،چاپ‏ وزارت فرهنگ-تهران.

پنجم-مسجد سبزواری
واقع در خیابان پهلوی روبروی باغ ملی از بناهای حاج محمد حسین تاجر سبزواری که ساختمان آن چندسال قبل اتمام پذیرفت.

ششم.مسجد سیادتی
واقع در کوی همت‏آباد.از بناهای مرحوم آیت اللّه حاج میرزا حسن‏ سیادتی مجتهد که چندسال پیش ساخته شد.آن مرحوم از نگارنده برای بنای‏ تاریخ آن شعری خواستند که در اینجا هم می‏نویسیم:

سیادتی که به علم و عمل بود مشهور گزند چشم و حوادث ز جسم و جانش دور به علم اعلم و در زهد آیت عظمی‏ به یک اشاره شد از جانب خدا مأمور بنای تکیه و مسجد نهاد در بیهق‏ که تا ابد بجهان ماند این بنا معمور چو خواست ابن امین تا رقم زند تاریخ‏ بلا درنگ خرد گفت«انه مغفور»
1382 هـ.ق

مرحوم سیادتی اصلا از سادات قریه ایزی(ده بدنام)بود.از محضر درس ایشان بسیار استفاده برده‏ایم.عاقبت در ماه صیام 1385 درگذشت.

مساجد دیگری نیز در کوی عراق و کوی سریز و کوی سرسنگ و کوی‏ حمام حکیم و کوی پادرخت و کوی حوض چهارراه و کوی سرده وجود دارد که زیاد معروف نیستند.

مدارس دینیه سبزوار
اول.مدرسه فخریه:معروف به مدرسهء کهنه،واقع در ضلع جنوبی‏ خیابان بیهق که سابقا در بازار واقع بود.بنام فخر الدوله دیلمی،مشهور است.تولیت ابن مدرسه در دست سادات مختار شاهی از سادات طبس‏1میباشد در سالهای اخیر قسمتی از حجرات مدرسه در خیابان بیهق واقع گردید.متولی‏ وقت اتاقهای مدرسه را خراب و مجددا آنها را بنا کرد.

دوم.مدرسه فصیحیه
این مدرسه را حاج عبد الصانع از ثروت خود در سال یکهزار و یکصد و پنجاه و پنج بساخت و تولیت این مدرسه با اولاد و نتایج اوست و نعم ما قیل:

(1)طبس به فتح اول و ثانی و سکون ثالث است ولی در تاریخ بیهق‏ اصل آن را تبشن نوشته‏اند به حکم چشمه آب گرم که آنجا باشد و طبشن‏ مینوشته‏اند غریبی طبس خوانده و مانده است.

این مدرسه کز نزاهت آمد چو بهشت‏ از عنبر و زر شده مر او را گل و خشت‏ گوئی تو که کاتب قضا روز ازل‏ این آیه برای سال تاریخ نوشت:
آیه شریفه که مطابق سال تاریخ بنای مدرسه فصیحیه است این است:

لقد اسس بنیانه علی تقوی من اللّه.

سبب این‏که مدرسه فصیحیه را مدرسه حاجی نیز گویند آن است که‏ مرحوم حاج ملا هادی اسرار حکیم سبزواری سالها در این مدرسه‏ تدریس حکمت می‏فرموده است لذا بنام وی نیز معروف شده.

سوم-مدرسه صلوات
که آن را مدرسه شریعتمدار میگویند.از آن جهت مدرسهء صلوات نام‏ دارد که پیشتر بر جای آن باغی بوده است معروف باغ صلوات.و بدان سبب‏ مدرسه شریعتمدار گویند که مرحوم حاج میرزا ابراهیم شریعتمدار آن مدرسه را به خرج خود بنا کرده در آن تدریس فقه و اصول میفرموده است‏ بنای این مدرسه در سال یکهزار و سیصد هجری بوده است و چون شریعتمدار بلا- عقب بوده تولیت مدرسه را بعد از خود بیکی از خویشاوندانش بنام حاج میرزا محمد که خود نیز از علما و فضلا و مدرسین بوده واگذار نموده است و بعد از او تولیت با اولاد اوست که متولی شهرت دارند.

سه مدرسه فخریه و فصیحیه و صلوات در امتداد غرب و شرق خیابان بیهق‏ واقع شده‏اند.

 

چهارم-مدرسه محمدیه

از بناهای مرحوم آیت اللّه حاج میرزا حسین فقیه سبزواری ساکن و مدفون در مشهد است که به سال یکهزار و سیصد و هفتاد و پنج از هجرت ساخته‏ شد.آقای فقیه برای ماده تاریخ از نگارنده شعری خواستند چنین سروده شد:

این مدرسه کز صفاست رشک جنات‏ از بام و درش مدام ریزد برکات‏ با همت و سعی آیت اللّه فقیه‏ اتمام پذیرفت بنای حجرات‏ تاریخ بنای آن سرود ابن امین‏ هنگام ورود لب‏گشای از«روضات»
روضات در عدد حروف ابجد 1407 میشود و چون لب را که سی و دو 32 میشود از آن کسر کنی 1375 میشود.این مدرسه در خیابان زند واقع است مرحوم‏ فقیه فرزند آقا میرزا موسی مجتهد بود و باغ رضوان مشهد نیز به همت و سعی‏ او احداث و در شمار یکی از مدارس علمیهء مشهد است.

مجله وحید : اسفند ۱۳۵۳ / شماره ۱۳۵

 

مدرسه محمدیه سبزوار

 

مدرسه محمدیه سبزوار

http://iranshahrpedia.ir/arch/bitstream/10667/12967/1/7484_combined.pdf