مدرسه باغ رضوان

موقعیت

در قسمت شمال اماکن متبرکه، حاشیه میدان بزرگ حرم مطهر رضوی که از سمت مشرق به مسافرخانه و اداره متوفیات و تعداد اماکن عمومی، از سمت جنوب به میدان حرم مطهر و از شمال و غرب به بازارچه حاج آقاجان محدود می‌شد.

پیشینه تاریخی

در سال 1340ش. آیت ا... میرزا حسین فقیه سبزواری (فرزند آیت ا... میرزا موسی فقیه سبزواری از دانشمندان و عالمان برجسته در سبزوار به دنیا آمد، سپس برای ادامه تحصیل در علوم حوزوی راهی شهر مشهد و سپس نجف اشرف شد و از محضر استادانی چون آیت ا... نائینی استفاده کرد. وی در شهر مشهد سالها منشاء خدمات ارزنده و مهمی بود. بزرگترین خلعت وی به حوزه مشهد واگذاری 2500 قطعه زمین به فضلای حوزه و تأسیس کوی طلاب بود. این عالم بزرگوار پس از سالها تدریس در مدرسه باغ رضوان در سن 77 سالگی دار فانی را وداع گفت و برابر وصیتش در کنار محراب مدرس باغ رضوان به خاک سپرده شد.

تصمیم گرفت در مکانی که ابتدا قتلگاه و سپس باغ رضوان مشهور شده بود. مدرسه‌ای تأسیس کند، از این رو پس از جلب رضایت مسؤولان آستان قدس رضوی طرح احداث مدرسه را آغاز کرد. (در قسمت شمالی اماکن متبرکه و حرم مطهر رضوی قبرستان معروفی به نام قتلگاه قرار داشت که طی قرون متمادی محل دفن اموات اکثر مردم مشهد و چند تن از علمای بزرگ مشهد بود. آقای عزیزا... عطاردی در تاریخ آستان قدس رضوی چنین می‌نویسد: « در قدیم این قبرستان را غسلگاه می‌نامیده‌اند و معتقد بودند امام‌رضا(ع) را در این مکان غسل داده‌اند و بعد از این در محاورات به قتلگاه تبدیل شده - اما آن که در قدیم آنجا را غسلگاه می‌دانسته‌اند شاید دور از حقیقت نباشد زیرا وسعت باغ حمید بن قحطبه که امام را در آنجا به شهادت رسانیده‌اند در حدود یک میل در یک میل نوشته‌اند و احتمال می‌رود که امام را در آنجا غسل داده‌اند.» این قبرستان قدیمی در سال 1307ش. به علت احداث طرح فلکه پیرامون حرم مطهر امام رضا(ع) که به دستور رضاخان اجرا شد تخریب گردید و قسمتی از آن نیز که در مسیر طرح قرار نداشت محصور و از دفن اموات در آن جلوگیری شد تا اینکه به مرور زمان به باغ بزرگی به نام رضوان مشهور شد

پس از احداث ساختمان مدرسه طلاب علوم دینی فقط می‌توانستند از حجره‌های طبقه دوم آن استفاده کنند، زیرا حجره‌های طبقه اول و صحن حیاط اختصاص به دفن اموات داشت. این مدرسه سالها محل درس و بحث طلاب و دانش‌پژوهان علوم حوزوی بود و مدیریت آن را آیت ا... میرزا حسین فقیه سبزواری برعهده داشت که خود سالها در کلاس طبقه اول آن به تدریس می‌پرداخت. از آنجا که این مدرسه و به تعبیری باغ رضوان قسمتی از مجموعه اماکن متبرکه رضوی محسوب می‌شد دارای موقوفه‌ای نبود.

ویژگی‌های ساختمان بنا

نقشه و طرح ساختمان مدرسه به صحن‌های حرم مطهر شبیه بود؛ بدین صورت که حیاط وسیعی در وسط قرار گرفته بود و در چهار ضلع آن دو طبقه حجره قرار داشت و هر حجره دارای ایوانچه‌ای مخصوص بود، ضمن آنکه در چهار سوی صحن یک ایوان وجود داشت.

منبع : http://www.aqrazavi.org

http://mashhad.ir/services/portal_content/503493-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3.html?t=%D8%A7%D9%85%D8%A7%DA%A9%D9%86-%D8%AD%D8%B1%D9%85