زندگی نامه آیة الله العظمی فقیه سبزواری

زندگی ، شخصیت ، آثار و خدمات مرحوم آیة الله العظمی

حاج میرزا حسین فقیه سبزواری (ره )   ۷

در سال هزار و سیصد و سی قمری مرحوم فقیه سبزواری در سن بیست و یک سالگی از مشهد حرکت و به سبزوار مراجعت می نماید . در سبزوار به صلاحدید و دستور پدر ، با یکی از خانواده های بزرگ و نجیب سبزوار معروف به خانواده صدرالعلماء ازدواج می کند و صبیه مرحوم میرزا حسین صدرالعلماء را به همسری بر می گزیند .

مرحوم میرزا حسین صدرالعلماء از علماء برجسته و با فضیلت سبزوار بود که پدرش مرحوم میرزا علینقی صدرالعلماء از شاگردان ممتاز مرحوم حاج ملا هادی سبزواری بوده است .

مرحوم میرزا حسین صدرالعلماء از بزرگان و متعینین سبزوار و مردی دانشمند و با تقوا بوده است . وی به سال هزار و دویست و نود و پنج قمری متولد و در سال هزار و سیصد و بیست و دو قمری در مرض وبای بزرگ فوت نمود . مرحوم فقیه سبزواری بعد از ازدواج ، شش سال تمام یعنی تا سال هزار و سیصد و سی و شش در سبزوار اقامت و دوره ادبیات و سطح را تدریس می فرمودند و عده زیادی از طلاب و محصلین علوم دینی ، از محضرشان استفاده می نمودند .

مرحوم فقیه سبزواری ضمن تدریس ، از حوزه درس خارج فقه و اصول والد بزرگوارشان استفاده می نمود و هم برای اطلاع بیشتر بر علوم فلسفه و حکمت ، مدتی  در حوزه درس مرحوم افتخارالحکماء که از شاگردان نمونه مرحوم حاج ملا هادی سبزواری بوده است حاضر می شد  واز محضر پر فیض آن استاد بزرگ استفاده می نمود .

مرحوم افتخارالحکماء علاوه بر مقام عرفان ، در طب هم استادی ماهر و طبیبی حاذق بود که همتش صرف خدمت به خلق می شد . مرحوم فقیه سبزواری در این مدت علاوه بر این مسائل گرفتاری های دیگری هم داشت زیرا مراجعات علمی و دینی مرحوم میرزا موسی بسیار زیاد بود و چون خود آن مرحوم به تمام آن ها نمی رسید ، اکثر مراجعات دینی و علمی و حل و فصل امور را به حضرت آیة الله فقیه ارجاع و واگذار می نمود .

به سال هزار و سیصد و سی و هفت قمری مرحوم میرزا موسی درگذشت و بعد از مرگ پدر یک سال دیگر هم در سبزوار اقامت نموده که جمعا هفت سال تمام در سبزوار بسر بردند .

مرحوم میرزا موسی در هنگام مرگ یکی از وصایایش این بود که میرزا حسین برای اتمام مدارج علمی به نجف اشرف مشرف شود و از آن خرمن پر فیض مرتضوی خوشه بر چیند .

بر حسب وصیت پدر ، مرحوم فقیه سبزواری در سال یکهزار و سیصد و سی و هفت قمری سبزواررا ترک و عازم نجف گردید .

پس از ورود به نجف ، مدت دو سال به حوزه درس مرحوم میرزا محمد تقی شیرازی حاضر می شد و از محضر پرفیض این علامه بزرگ استفاده می نمود .

پس از آن مدتی افتخار شاگردی آیة الله شریعت اصفهانی را داشت و هم از بیانات و معلومات مرحوم آیة الله آقای حاج سید محمد فیروز آبادی بهره مند می شد . سپس مدتی از حوزه درس فقه آیة الله العظمی مرحوم سید ابوالحسن اصفهانی و حوزه درس آیة الله ضیاء الدین عراقی استفاده و دو دوره کامل درس اصول و فقه مرحوم نائینی را درک و از آن بحر مواج علمی حد اکثر بهره را می برد .

و ضمنا در این دو دوره درس مرحوم نائینی ، اصول را با مرحوم آیة الله کاظمینی صاحب تقریرات نائینی و فقه را با حضرت آیة الله العظمی حاج سید محمود شاهرودی که از مراجع بزرگ تقلید بودند ، مباحثه می نمودند . مرحوم فقیه سبزواری از شاگردان برجسته و ممتاز مرحوم نائینی محسوب می شدند و تمام تقریرات آن استاد بزرگ و عالیقدر را نوشته و جمع آوری کرده بودند که بعد از مرگ مرحوم نائینی هرکس می خواست از تقریرات وی استفاده کند ، به مرحوم فقیه مراجعه می نمود .

در زمان حیات مرحوم فقیه سبزواری ، عده زیادی از فضلاء نجف و قم و خراسان از ایشان در خواست می نمودند که این تقریرات را برای استفاده عموم به چاپ برسانند و ایشان هم تصمیم قطعی بر طبع و نشر آن ها داشتند که مرحوم آیة الله کاظمینی زودتر اقدام به چاپ نموده و منتشر کرده بودند .

با آن که تقریرات مرحوم فقیه از جهاتی کامل تر از تقریرات مرحوم کاظمینی بود اما به احترام مرحوم کاظمینی که روزگاری هم بحث وی بوده است ، مرحوم فقیه از طبع آن تقریرات بطور کلی منصرف شدند و هم اکنون آن تقریرات ارزنده به خط مرحوم فقیه در نزد آقازاده هایشان محفوظ است که از درگاه یکتای ربوبی خواستاریم که به فرزندان عزیز مرحوم فقیه سبزواری توفیقی عنایت کند تا آن تقریرات را چاپ و در دسترس حوزه های علمیه برای استفاده و استفاضه فضلا قرار دهند و هم زحمات علمی آن مرد بزرگ در بین علما به یادگار بماند .

به هرحال ، مرحوم فقیه سبزواری مدت ده سال تمام در نجف اشرف اقامت از محضر علماء بزرگ و اساتید برجسته زمان استفاده نمود . در فاصله همین سال ها عده زیادی از ایشان تقاضای تدریس نمودند و متعاقب آن تقاضاها حوزه درس سطح ایشان دایر و جمعی از فضلا و طلاب از محضرشان استفاده می نمودند .

نحوه تدریس و تحقیق ایشان مورد توجه مقامات علمی قرار گرفت و مخصوصا حوزه درس کفایه ایشان مورد عنایت همگان واقع شد و هنوز هم معروف و مشهوراست زیرا مرحوم فقیه سبزواری کفایه را به عربی از حفظ تدریس می فرمودند و جمع کثیری در آن حوزه علمی پرفیض شرکت و استفاده می نمودند . مرحوم فقیه سبزواری در این مدت مورد علاقه و توجه خاص مراجع بزرگ حوزه علمیه نجف قرار گرفتند  و با طی مراحل علمی و نیل به درجه عالی اجتهاد و اخذ تصدیق از دست مراجع و زعمای بزرگ وقت در بین تمام بلاد مسلمین مخصوصا خطه خراسان موقعیت و شهرتی بسزا پیدا نمودند .

منبع :

کتاب عمری پرافتخار ، خاطرات زندگانی حضرت آیة الله العظمی فقیه سبزواری

صفحات 33 تا 37

ادامه دارد ...