شب قدر شب تعیین سرنوشت زمینیان

 

نویسنده: آیت‌الله ‌سید محمد صادق فقیه سبزواری
 
از دیدگاه حكمت الهی، در نظام آفرینش، هر چیز اندازه خاص دارد و هیچ چیز بی‌حساب و كتاب نیست. جهان حساب و كتاب دارد و بر اساس نظم ریاضی تنظیم شده است و گذشته، حال و آینده آن با هم در ارتباطند.
 تعاریف گوناگونی از قدر وجود دارد كه در اصطلاح به معنی ویژگی هستی و وجود هر چیز و چگونگی آفرینش آن است.
 «قدر» به معنای ویژگی‌های طبیعی و جسمانی پدیده‌هاست كه شامل شكل حدود، طول، عرض و موقعیت مكانی و زمانی آنها می‌شود و تمام موجودات مادی و طبیعی را در بر می‌گیرد. در روایتی آمده که از امام رضا(ع) پرسیده شد: معنای قدر چیست؟ امام(ع) فرمود: «تقدیر الشیء، طوله و عرضه» به این معنی كه اندازه‌گیری هر چیز اعم از طول و عرض آن، قدر است‌». در روایت دیگری نیز امام رضا(ع) در معنای قدر فرمود: «اندازه هر چیز اعم از طول وعرض و بقای آن است.»
 شب قدر شبی است كه همه مقدرات مشخص و قالب معین و اندازه خاص هر پدیده، اندازه‌گیری می‌شود. شب قدر یكی از شب‌های دهه آخر ماه مبارك رمضان و براساس روایات ما، یكی از شب‌های نوزدهم یا بیست و یكم و به احتمال زیادتر، بیست و سوم ماه مبارك رمضان است. در شب قدر قرآن نازل شد.
 امور خیر و شر مردم اعم از ولادت، مرگ، روزی، حج، طاعت، گناه و هر رخداد در طول سال، در شب قدر مقدر می‌شود. عبادت در شب قدر دارای فضیلت و ویژگی‌های فراوانی است. در این شب تمام حوادث سال آینده به امام زمان(عج) ارائه می‌شود و ایشان از سرنوشت خود و دیگران با خبر می‌شوند. امام باقر(ع) در ارتباط با ویژگی‌های شب قدر می‌فرماید: در شب قدر، به امام هر عصر تفسیر كارها و حوادث نازل می‌شود و وی درباره خویش و دیگر مردمان مأمور، دستورهایی صادر می‌كند.
 شب قدر، شب تقدیر و اندازه‌گیری و شب تعیین حوادث جهان ماده است. خداوند در آیه 185 سوره مباركه بقره می‌فرماید: «شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن». براساس این آیه، نزول قرآن در ماه رمضان صورت گرفته و در آیات 3 تا 5 سوره مباركه دخان بر نزول دفعی قرآن در یك شب اشاره می‌كند كه از آن به شب مبارك تعبیر شده است. همچنین در سوره مباركه قدر تصریح شده كه قرآن در شب قدر نازل شده است.
 در سوره قدر كه فقط 5 آیه دارد 3 بار «لیله‌القدر» تكرار شده است و این نشانه اهتمام ویژه قرآن به موضوع اندازه‌گیری در آن شب خاص است. مرحوم كلینی در كتاب اصول كافی از امام باقر(ع) نقل می‌كند كه آن حضرت در جواب معنای آیه «انا انزلناه فی لیله مباركه‌» فرمودند: «آری شب قدر، شبی است كه هر سال در ماه رمضان و در دهه آخر آن، تجدید می‌شود. قرآن جز در آن شب نازل نشده و شبی است كه خدای تعالی درباره آن فرموده است «در آن شب هر امر با حكمت، متعین و ممتاز می‌شود».
 شب قدر، شب عبادت و تضرع و تذكر و یادآوری نعمت‌های خدا و دین است ولی برخی از مسلمانان در چنین ایام و لیالی و موقعیت مناسب درباره مسائل و موضوعاتی سخن می‌گویند كه مورد رضا و عنایت خداوند نیست.
آنان به آیاتی از كلام‌الله‌گوش می‌دهند، اما برای دریافت مفاهیم آنها تلاش نمی‌كنند. فقط به صدا و نغمه زیبای قاری قرآن توجه دارند. آنان در این شب در اوهام و خیالاتی غوطه‌ور می‌شوند كه شایسته عقل انسان رشید و بالغ نیست.
 
 
منبع  :
 
 
همشهری